Laatste editie
Hoe zorg je ervoor dat alle leerlingen kunnen meedoen en de juiste begeleiding krijgen? Door het nemen van een meervoudig perspectief, stelt onderzoeker en adviseur Astrid Ottenheym. Door actief te kijken vanuit verschillende invalshoeken en niet direct conclusies te trekken, krijg je als onderwi...
Veel onderwijsprofessionals voelen zich handelingsverlegen in de omgang met moeilijk verstaanbaar gedrag, blijkt uit onderzoek. Betekent dat dat we nog meer moeten weten over bepaalde stoornissen of classificaties? Nee, denkt Samenwerkingsverband Koers VO. Leraren in en rond Rotterdam ervaren de ...
Wat betekent vakmanschap in deze tijd? In dit interview spreken drie jonge professionals vanuit hun ervaringen in opleiding en praktijk. Anne, Jill en Isabel bevinden zich in verschillende fasen van hun opleidingen in onderwijs (po en vo) en social work. Ze delen een gemeenschappelijke zoektocht:...
Mijn meester liet vroeger regelmatig twee kinderen de groepjes kiezen bij gym. Zelf was ik nooit één van die twee kinderen die mocht kiezen. Bij slagbal werd ik nog redelijk snel gekozen, want hard rennen kon ik toen al. Met voetbal was ik echter middelmatig. Ik kan me de spanning nog herinneren,...
Op de weg naar inclusief onderwijs hangen landelijke ambities, regionale keuzes en dagelijkse praktijk nauw met elkaar samen. Terwijl samenwerkingsverbanden en schoolbesturen richting geven, zoeken scholen naar houvast: wat betekent inclusie concreet en hoe organiseren we het? In dit artikel verk...
Inclusie in het onderwijs gaat óók over de veiligheid en gelijkwaardigheid van LHBTIQ+-leerlingen. Vaak denken we dat we goed zitten als deze leerlingen ‘uit de kast komen’ en zichtbaar zijn. Maar dit maakt bepaalde leerlingen juist kwetsbaar. Docent Jonas van Hest nodigt onderwijsprofessionals u...

Een inclusieve leeromgeving die recht doet aan álle lerenden; Francien Boelee houdt zich er dagelijks mee bezig. Ze is studieloopbaanbegeleider bij de opleiding voor tandartsassistenten van mboRijnland in Leiden en doet de master Passend Meesterschap. Binnen haar organisatie ging ze op zoek naar ...
Signalen herkennen, gedrag begrijpen en traumasensitief reageren: dat doen we in de onderwijspraktijk met name richting het kind. Maar achter ieder kind staan ouders, mensen met hun eigen verhalen, ervaringen en soms ook trauma’s. Wanneer leerkrachten óók naar hen traumasensitief kijken, ontstaat...
Wat is de beste omgeving voor leerlingen die intensieve ondersteuning nodig hebben? De Trappenberg, school voor gespecialiseerd onderwijs in Hilversum, nodigde de Amerikaanse emeritus-hoogleraar Michael Giangreco uit om een ochtend mee te kijken. Het leidt tot inspirerende gesprekken en nieuwe in...
Achter elke beleidswijziging, elk project en elke innovatie staan mensen.
Mensen met ideeën, wensen, dromen en ook zorgen. Juist in tijden van verandering is het heel belangrijk om aandacht geven aan die menselijke factor.
Hoe verleidelijk het ook is om te focussen op deadlines, vooruitgang ont...
De diversiteit in de samenleving zien we direct terug in het mbo-onderwijs. Meer diversiteit onder studenten vraagt van onderwijsinstellingen om na te denken over hoe hiermee om te gaan. Vanuit het Practoraat Relationeel Werken doet Summa participatief actieonderzoek naar vragen als: Wat vraagt i...
‘Laten we normaal doen.’ Dit lijkt zo’n onschuldige uitspraak, een corrigerend zinnetje, een richtlijn. Maar wat is dat, normaal? In de school voel je het overal: oogcontact betekent luisteren, stilzitten is meedoen, rechtop zitten is respect. We hebben het zo vaak geoefend dat we vergeten dat ...
Toch kunnen we ook anders naar inclusief onderwijs kijken. Namelijk als onderdeel van schoolontwikkeling, en daarmee een gezamenlijk gro...
Slenterend door een school waar ik training mag geven, beland ik in het lokaal van groep 6. Daar vind ik, opengeslagen, het schrift van een jongen. In heerlijke hanenpoten, inclusief kriskras doorhalingen, staat er onderaan: “temoelijk/dezesonen”. Een fonetische hulpkreet voor: te moeilijk, deze ...
Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het realiseren van een inclusieve schoolomgeving. Wat staat je te doen om jouw school toegankelijk(er) te maken voor álle kinderen in de wijk? En hoe neem je anderen daarin mee? De leergang ‘Leiderschap voor inclusiever onderwijs’ rust schoolleiders toe...
Elke school wil dat leerlingen zich optimaal ontwikkelen. Achter dat pedagogische ideaal schuilt ook een juridisch fundament: de wet verplicht scholen om passend onderwijs te bieden. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk roept het vaak vragen op. Wat mag een school wel of niet besluiten ...
Hoe pittig de ondersteuningsbehoeften van hun doelgroep ook zijn, op scholengemeenschap Harreveld worden nooit leerlingen weggestuurd. Liever kijkt het zichzelf ontwikkelende team áchter gedrag om jongeren perspectief te bieden. Een interview over schoolontwikkeling, pedagogisch leiderschap en he...
Van de buitenkant lijkt het soms een vanzelfsprekendheid: een sterk team. Vaak is er echter een lang proces aan voorafgegaan. Een proces van oefenen met het opbouwen van vertrouwen, het ervaren van gelijkwaardigheid, het innemen van een respectvolle houding en zorgvuldig communiceren. Soms gaat s...

