Vorige editie

Een inclusieve leeromgeving die recht doet aan álle lerenden; Francien Boelee houdt zich er dagelijks mee bezig. Ze is studieloopbaanbegeleider bij de opleiding voor tandartsassistenten van mboRijnland in Leiden en doet de master Passend Meesterschap. Binnen haar organisatie ging ze op zoek naar ...
Signalen herkennen, gedrag begrijpen en traumasensitief reageren: dat doen we in de onderwijspraktijk met name richting het kind. Maar achter ieder kind staan ouders, mensen met hun eigen verhalen, ervaringen en soms ook trauma’s. Wanneer leerkrachten óók naar hen traumasensitief kijken, ontstaat...
Wat is de beste omgeving voor leerlingen die intensieve ondersteuning nodig hebben? De Trappenberg, school voor gespecialiseerd onderwijs in Hilversum, nodigde de Amerikaanse emeritus-hoogleraar Michael Giangreco uit om een ochtend mee te kijken. Het leidt tot inspirerende gesprekken en nieuwe in...
Achter elke beleidswijziging, elk project en elke innovatie staan mensen.
Mensen met ideeën, wensen, dromen en ook zorgen. Juist in tijden van verandering is het heel belangrijk om aandacht geven aan die menselijke factor.
Hoe verleidelijk het ook is om te focussen op deadlines, vooruitgang ont...
De diversiteit in de samenleving zien we direct terug in het mbo-onderwijs. Meer diversiteit onder studenten vraagt van onderwijsinstellingen om na te denken over hoe hiermee om te gaan. Vanuit het Practoraat Relationeel Werken doet Summa participatief actieonderzoek naar vragen als: Wat vraagt i...
‘Laten we normaal doen.’ Dit lijkt zo’n onschuldige uitspraak, een corrigerend zinnetje, een richtlijn. Maar wat is dat, normaal? In de school voel je het overal: oogcontact betekent luisteren, stilzitten is meedoen, rechtop zitten is respect. We hebben het zo vaak geoefend dat we vergeten dat ...
Toch kunnen we ook anders naar inclusief onderwijs kijken. Namelijk als onderdeel van schoolontwikkeling, en daarmee een gezamenlijk gro...
Slenterend door een school waar ik training mag geven, beland ik in het lokaal van groep 6. Daar vind ik, opengeslagen, het schrift van een jongen. In heerlijke hanenpoten, inclusief kriskras doorhalingen, staat er onderaan: “temoelijk/dezesonen”. Een fonetische hulpkreet voor: te moeilijk, deze ...
Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het realiseren van een inclusieve schoolomgeving. Wat staat je te doen om jouw school toegankelijk(er) te maken voor álle kinderen in de wijk? En hoe neem je anderen daarin mee? De leergang ‘Leiderschap voor inclusiever onderwijs’ rust schoolleiders toe...
Elke school wil dat leerlingen zich optimaal ontwikkelen. Achter dat pedagogische ideaal schuilt ook een juridisch fundament: de wet verplicht scholen om passend onderwijs te bieden. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk roept het vaak vragen op. Wat mag een school wel of niet besluiten ...
Hoe pittig de ondersteuningsbehoeften van hun doelgroep ook zijn, op scholengemeenschap Harreveld worden nooit leerlingen weggestuurd. Liever kijkt het zichzelf ontwikkelende team áchter gedrag om jongeren perspectief te bieden. Een interview over schoolontwikkeling, pedagogisch leiderschap en he...
Van de buitenkant lijkt het soms een vanzelfsprekendheid: een sterk team. Vaak is er echter een lang proces aan voorafgegaan. Een proces van oefenen met het opbouwen van vertrouwen, het ervaren van gelijkwaardigheid, het innemen van een respectvolle houding en zorgvuldig communiceren. Soms gaat s...

Vanuit de visie ‘Iedereen is welkom’ werkt IKC De Blieken aan schoolontwikkeling. De groeiende school in Klaaswaal denkt in mogelijkheden, maakt leerlingen mede-eigenaar en zet in op team-efficacy. Veel lukt! Maar niet alles. Ontschotting van budgetten is nodig om de inclusieve droom verder te ve...
Wanneer teams vertrouwen hebben in hun vermogen om impact te maken, presteren ze beter. Het is een leidende gedachte achter ‘collective teacher efficacy’. Teams kunnen een flinke sprong voorwaarts maken in hun schoolontwikkeling als leraren de kans krijgen zich te ontwikkelen tot mastery learners...
Inclusie, hoe doe je dat in de dagelijkse praktijk van de klas of de school? “Door je bij alles af te vragen: ‘Kan iedereen meedoen?’”, zegt Jody van Munster. Zeven vragen aan de IB’er en adjunct-directeur van basisschool De Korenaar in Eindhoven.
Al bij het eerste nummer van Werken aan inclusie wist ik het: dit is meer dan een vakblad. Het is een plek waar verhalen samenkomen – open, eerlijk en soms confronterend. Waar successen gedeeld worden, maar ook de momenten waarop het nog niet lukt. Juist die mix maakt Werken aan inclusie tot een ...
‘Inclusief onderwijs is slecht voor iedereen’. Het was de stevige kop van een opinieartikel van Sezgin Cihangir en Paul Kirschner in dagblad Trouw eind oktober. Bert Wienen en Willeke Doornbos klommen in de pen voor een reactie.
