Recent verschenen
Vorige nummers
2026Werken aan inclusie 2026 03
Werken aan inclusie 2026 02
Werken aan inclusie 2026 01
Werken aan inclusie 2025 04
Werken aan inclusie 2025 03
Werken aan inclusie 2025 02
Werken aan inclusie 2025 01
De Index voor Inclusie, kortweg de Index, is een hulpmiddel voor de schoolontwikkeling naar inclusief onderwijs. De School met de Bijbel in Noordeloos (SmdB) heeft de Index gebruikt om ‘thuisnabij inclusief onderwijs’ te realiseren en met regelmaat te evalueren. Ook bood de Index handvatten om ee...
De geactualiseerde (functionele) kerndoelen helpen scholen om hun onderwijs inclusiever, concreter en toekomstbestendig te maken. Daar zijn curriculumexperts Eveline Otter en Jenny Seijdel (SLO) van overtuigd. Tijdens het congres Naar inclusiever onderwijs nemen zij in een interactieve workshop d...
Stel het klaslokaal voor als een lange tafel. Jarenlang hebben we die tafel strak gedekt met vaste plekken, iedereen een eigen bord en bestek. Wie niet aan tafel paste kreeg een extra stoel. Aan een ander tafeltje. Goed bedoeld natuurlijk. Maar aan een ander tafeltje voelt niemand zich echt deel ...
Inclusief onderwijs is voor veel scholen nog een ambitie waar ze aan werken, maar niet voor Dirk-Jan de Graaf. Al veertien jaar werkt hij aan inclusief onderwijs op CBS De Grondtoon in Bunschoten. Samen met zijn team werden knelpunten opgelost en bestaande structuren en gewoontes losgelaten. Vanu...
De eerste keer dat ik het hardop uitsprak, voelde het logisch. Onvermijdelijk, zelfs. We moeten het anders organiseren. Dichter bij de leerling. In de school zelf. Minder doorverwijzen, meer zelf vormgeven.
De Tweede Kamer heeft op 3 maart ingestemd met een motie die moet voorkomen dat scholen een negatieve beoordeling krijgen wanneer zij bewust kiezen voor inclusief onderwijs. De motie van Kamerlid Marjolein Moorman (Progressief Nederland) werd met een ruime meerderheid aangenomen. Voor onderwijspr...
Ouders zien het dagelijks: het leven van een gezin stopt niet netjes bij de grenzen van een sector. Kinderen groeien niet op in losse domeinen zoals ‘onderwijs’, ‘opvang’ of ‘zorg’. Ze leren, spelen en ontwikkelen zich in één leven, en ouders willen vooral één ding: dat al die onderdelen logisch ...
Wat heeft een leerling nodig om zich goed en welkom te voelen op school? Het is een centrale vraag voor wie werk maakt van schoolaanwezigheid. Het betekent dat je niet pas in actie komt als verzuim een probleem is, maar al ver daarvoor. Namelijk door preventief en proactief in te zetten op zoveel...
Schoolverzuim komt vaak pas op de agenda wanneer leerlingen structureel uitvallen. Steeds meer scholen en samenwerkingsverbanden kiezen echter voor een andere invalshoek: niet denken vanuit verzuim, maar vanuit schoolaanwezigheid. Wat betekent dat concreet voor scholen in het primair en voortgeze...
ik ben gediagnosticeerd. Eindelijk hè. Ik denk dat ik nu officieel de laatste ben in de klas. Iedereen had al iets, ik nog niet. Dat voelde toch een beetje exclusief op de verkeerde manier. Ik begon me al een beetje zorgen te maken. In een klas waar iedereen tegenwoordig iets heeft, voelde ik m...
Isil Gökçe groeide op in de wijk Poelenburg in Zaandam. Als kind zat ze op basisschool Kleurenpracht. Sinds 2019 werkt zij daar als brugfunctionaris. In die rol is ze een belangrijke schakel tussen school, ouders en de wijk. “Mijn hart ligt in deze wijk en op deze school.”
Schoolverzuim staat hoog op de agenda van scholen, gemeenten en jeugdhulp. Met het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim wil de overheid een verschuiving van reactief naar preventief handelen. Niet alleen het registreren van afwezigheid staat centraal, maar vooral het tijdig signaleren van risi...
Bij terugkerende ziekmeldingen zoeken scholen naar houvast. Is een leerling ziek, overbelast of speelt er iets anders? Vragen over belastbaarheid leiden makkelijk tot een ja-of-nee-discussie. De jeugdgezondheidszorg helpt het gesprek te kantelen.
“Ik wilde wel leren, maar school lukte gewoon niet.” Die zin raakt de kern van het verhaal van de jonge mbo-student Kevin die een groot deel van zijn basisschooltijd thuiszat. Niet uit onwil, maar omdat de schoolomgeving hem geen veiligheid bood. Zijn ervaringen maken zichtbaar hoe snel schoolaan...
Inclusief onderwijs vraagt om toekomstige leraren die anders leren kijken, denken en handelen. Aan de pabo van Hogeschool Rotterdam worden studenten in de minor Zicht op Passend en Speciaal Onderwijs uitgedaagd om hun referentiekader te onderzoeken, hun handelingsverlegenheid onder ogen te zien e...

Janneke Stam werkt sinds 2024 als aanwezigheidscoach bij middelbare school OBC Bemmel. Bij de start van haar aanstelling kreeg ze een blanco canvas van de schoolleiding om schoolaanwezigheidsbeleid te maken, met als kaders de leerplichtwet, het schoolplan en het pedagogisch-didactisch beleid van ...
Meer vraaggericht onderwijs. Minder blindstaren op cijfers. Ander contact met ouders. Het zijn enkele knoppen waaraan professionals kunnen draaien om de snelle groei van het aantal ‘thuiszitters’ te keren. We volgen de chronologische lijn van zo’n jongere die uitviel uit het onderwijs. We zien de...
Op een bleke maandagmorgen rijd ik de parkeerplaats van een bedrijventerrein langs de snelweg bij Duiven op. Daar zit Volta Energy, een bedrijf dat succesvol leerwerkplekken biedt aan zogenoemde (dreigende) thuiszitters. Ik ben verbaasd. Hoe dan? Op zo’n ongezellige plek? Hoe lukt ze dat? Wat is ...
Hoe maak je als school daadwerkelijk stappen richting inclusiever onderwijs? Judith ’t Gilde en Jan Baan ondervroegen zeven voorbeeldscholen die hier al jaren gericht aan bouwen. In dit artikel delen ze een aantal waardevolle inzichten – vertaald naar concrete adviezen én vragen die scholen zichz...
In het onderwijs zien leraren dagelijks kinderen met druk gedrag en/of concentratieproblemen. Al snel valt dan het woord ADHD. Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee? Hoogleraar Laura Batstra zoomt in op vier veelvoorkomende aannames als het gaat over ADHD en deelt haar kijk hierop.
De gemeente Rotterdam werkt in een pilot samen met scholen aan het bevorderen van schoolaanwezigheid. Tien pilotscholen (po, vo en mbo) meldden zich aan, waaronder OBS De Wilgenstam. In dit tweeluik vertellen Sharon Soeters van de gemeente Rotterdam en Dominique Meijer van OBS De Wilgenstam over ...
Goed onderwijs - en zeker ook inclusief onderwijs - vraagt om docenten die willen professionaliseren. Docenten Jimmy van der Meer en Jetske de Haan-Koers zetten een stap vooruit door een master te volgen. In dit artikel vertellen ze over vakmanschap en inclusie. Wat betekent professionalisering v...
