Meest gelezen
Vorige nummers
2026Werken aan inclusie 2026 03
Werken aan inclusie 2026 02
Werken aan inclusie 2026 01
Werken aan inclusie 2025 04
Werken aan inclusie 2025 03
Werken aan inclusie 2025 02
Werken aan inclusie 2025 01
Wat moeten scholen ten minste aan ondersteuning bieden voor leerlingen met lichte ondersteuningsbehoeften? De landelijke norm basisondersteuning die in november 2024 werd opgeleverd, geeft een duidelijk antwoord op deze vraag. Op een zonnige dag in februari vertellen drijvende krachten Marieke Bo...
Schoolverzuim komt vaak pas op de agenda wanneer leerlingen structureel uitvallen. Steeds meer scholen en samenwerkingsverbanden kiezen echter voor een andere invalshoek: niet denken vanuit verzuim, maar vanuit schoolaanwezigheid. Wat betekent dat concreet voor scholen in het primair en voortgeze...
Op de weg naar inclusief onderwijs hangen landelijke ambities, regionale keuzes en dagelijkse praktijk nauw met elkaar samen. Terwijl samenwerkingsverbanden en schoolbesturen richting geven, zoeken scholen naar houvast: wat betekent inclusie concreet en hoe organiseren we het? In dit artikel verk...
Het samen doen, daar geloven ze in het Regionaal Samenwerkingsverband Breda en omgeving sterk in. Ze zijn dan ook trots op de richting die ze gezamenlijk inslaan: een goede sociale en pedagogische basis neerzetten voor elk van de ruim 22.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Samen met de sc...
Op de Lukasschool in de Amsterdamse wijk Osdorp hebben ze één doel: gelijke kansen voor ieder kind. Daarom zijn ze met behulp van de gemeente sinds 2020 omgedoopt tot ‘familieschool’. Zo willen ze al hun leerlingen een stevige basis meegeven die hen wereldwijs en vol zelfvertrouwen aan de middelb...
Schoolleiders spelen een belangrijke rol in het realiseren van een inclusieve schoolomgeving. Wat staat je te doen om jouw school toegankelijk(er) te maken voor álle kinderen in de wijk? En hoe neem je anderen daarin mee? De leergang ‘Leiderschap voor inclusiever onderwijs’ rust schoolleiders toe...
Professionals en ouders hebben hetzelfde doel: kinderen zo goed mogelijk ondersteunen in hun ontwikkeling. Toch kijken zij vaak vanuit verschillende perspectieven naar een situatie. Goede samenwerking vraagt daarom meer dan het uitwisselen van informatie. Het vraagt om nieuwsgierigheid naar de ou...
Het VN-comité handicap maakt zich zorgen over het grote aantal kinderen in Nederland dat naar speciaal onderwijs gaat en over de lange wachtlijsten voor speciaal onderwijs. Het comité, dat internationaal toezicht houdt op de uitvoering van het VN-verdrag handicap, doet aanbevelingen over onder an...
Ouders zien het dagelijks: het leven van een gezin stopt niet netjes bij de grenzen van een sector. Kinderen groeien niet op in losse domeinen zoals ‘onderwijs’, ‘opvang’ of ‘zorg’. Ze leren, spelen en ontwikkelen zich in één leven, en ouders willen vooral één ding: dat al die onderdelen logisch ...
Project WEL in ontwikkeling laat zien dat inclusief onderwijs voor vrijwel alle jeugdigen nu al kan. WEL brengt ons inspiratie over hoe je samen de beren op de weg trotseert en beter binnen de lijntjes kleurt. Over hoe je er wél uitkomt om met elkaar leren en ontwikkelen mogelijk te maken voor ál...
De opgave voor 2035 is dat elke school inclusief onderwijs biedt in ‘een inclusieve leeromgeving waarin alle kinderen welkom zijn, waar vanuit een pedagogische basis gewerkt wordt aan de brede ontwikkeling van alle kinderen en waar elk kind zich ontwikkelt, wordt gezien en erbij hoort’ (OCW, 2024...
Veel onderwijsprofessionals voelen zich handelingsverlegen in de omgang met moeilijk verstaanbaar gedrag, blijkt uit onderzoek. Betekent dat dat we nog meer moeten weten over bepaalde stoornissen of classificaties? Nee, denkt Samenwerkingsverband Koers VO. Leraren in en rond Rotterdam ervaren de ...
Van de buitenkant lijkt het soms een vanzelfsprekendheid: een sterk team. Vaak is er echter een lang proces aan voorafgegaan. Een proces van oefenen met het opbouwen van vertrouwen, het ervaren van gelijkwaardigheid, het innemen van een respectvolle houding en zorgvuldig communiceren. Soms gaat s...
Rondom de zomer van 2022 presenteerden de ministeries van OCW en VWS hun droombeeld richting inclusief onderwijs. In de aanloop daarnaartoe waren er diverse overlegmomenten met het werkveld, ouderorganisaties, besturen, sectorraden. In dit artikel belichten we het droombeeld nader. Is dit een dro...
Bij terugkerende ziekmeldingen zoeken scholen naar houvast. Is een leerling ziek, overbelast of speelt er iets anders? Vragen over belastbaarheid leiden makkelijk tot een ja-of-nee-discussie. De jeugdgezondheidszorg helpt het gesprek te kantelen.
Hoe ga je om met al die verschillen in de klas? Hoe zorg je dat je ieder kind ziet? Hoe deal je met de soms scherpe mening van ouders? De theatervoorstelling SamenScholing van Live Your Story biedt handvatten en inspiratie om met inclusie aan de slag te gaan.
Uit onderzoek blijkt dat opvallend veel jonge kinderen in de afgelopen drie schooljaren ingeschreven worden op een school voor gespecialiseerd onderwijs. Meer dan de helft van de samenwerkingsverbanden voor primair onderwijs herkent deze trend en constateert verzwaarde problematiek bij jonge kind...
“Waarom was jij afgelopen week steeds te laat op school en mag je vandaag eerder naar huis?” In elke klas zitten leerlingen die te maken hebben met beperkte of wisselende belastbaarheid. Dat zij fulltime naar school gaan, is voor hen niet vanzelfsprekend en ook praten ze er niet graag over. Dit z...
Vragen stellen als het niet kan, doorvragen, door de klas praten, andere leerlingen afleiden. Regelmatig wordt dit gezien als storend gedrag, maar het is vaak onzekerheid of angst vanuit de behoefte aan duidelijkheid en structuur bij leerlingen. Angst voor een nieuwe docent bij een leswisseling, ...
Inclusief onderwijs begint bij de vraag: hoe maken wij ruimte voor ieder kind? De afgelopen jaren hebben scholen, besturen en samenwerkingsverbanden stappen gezet richting meer inclusie. De weg inclusie is voor veel professionals een zoektocht. Het ‘hoe’ is geen stappenplan of protocol; het begin...
Wanneer teams vertrouwen hebben in hun vermogen om impact te maken, presteren ze beter. Het is een leidende gedachte achter ‘collective teacher efficacy’. Teams kunnen een flinke sprong voorwaarts maken in hun schoolontwikkeling als leraren de kans krijgen zich te ontwikkelen tot mastery learners...
