Meest gelezen
Vorige nummers
2026Werken aan inclusie 2026 03
Werken aan inclusie 2026 02
Werken aan inclusie 2026 01
Werken aan inclusie 2025 04
Werken aan inclusie 2025 03
Werken aan inclusie 2025 02
Werken aan inclusie 2025 01
Meer kunst in het onderwijs; ik ben vóór! Niet voor niets zette ik me meer dan tien jaar in voor het versterken van de positie van kunst en cultuur in het onderwijs. Ook op de weg naar inclusief onderwijs kan kunsteducatie zoveel goeds doen! Het biedt ruimte voor ontmoeting tussen leerlingen met ...
Dat ouderbetrokkenheid belangrijk is in het onderwijs, staat buiten kijf. Maar hoe we ouders effectief betrekken, blijft in de praktijk weerbarstig. In dit artikel bekijken we ouderbetrokkenheid vanuit drie invalshoeken: wat moeten we blijven doen, waarmee kunnen we beter stoppen en waarmee is he...
SWV Twente Oost PO maakte de afgelopen tijd werk van de basisondersteuning. Werkgroepleden Gemma Brinks (directeur so) en Tineke Zwaga (orthopedagoog) vertellen over het proces dat zij doorlopen hebben en de implementatie van de basisondersteuning.
Wat moeten scholen ten minste aan ondersteuning bieden voor leerlingen met lichte ondersteuningsbehoeften? De nieuwe landelijke norm voor basisondersteuning geeft een duidelijk antwoord op deze vraag. Op vrijdag 22 november 2024 boden Ouders & Onderwijs en de Algemene Onderwijsbond (AOb) het advi...
Nadat Inge Verstraete en Marije de Wit, werkzaam bij SWV VO Zuid Kennemerland een congres in Oslo hadden bezocht, waren ze ervan overtuigd dat het belangrijk was om op een andere manier naar verzuim te kijken. Het is essentieel om in eerste instantie de aanwezigheid van alle leerlingen in beeld t...
De beweging naar inclusief onderwijs kan van alles oproepen. Voor sommigen zal het voelen als een natuurlijk proces, maar bij de meesten roept het waarschijnlijk enige vorm van weerstand op. Dat laatste is heel logisch, aangezien het gaat om een complexe verandering die veel van leerkrachten vraa...
In Landgraaf staat een wijkschool met 450 leerlingen die inclusie niet ziet als project, maar als dagelijkse werkelijkheid. Kinderen met een lichamelijke, zintuiglijke of medische ondersteuningsbehoefte draaien volwaardig mee in het regulier onderwijs. Sven van der Linden, directeur van OBS Harle...
Signalen herkennen, gedrag begrijpen en traumasensitief reageren: dat doen we in de onderwijspraktijk met name richting het kind. Maar achter ieder kind staan ouders, mensen met hun eigen verhalen, ervaringen en soms ook trauma’s. Wanneer leerkrachten óók naar hen traumasensitief kijken, ontstaat...
Hoe kan een norm voor basisondersteuning bijdragen aan inclusiever onderwijs? Het samenwerkingsverband PO Friesland stelde twee jaar geleden een duidelijke norm voor basisondersteuning op voor hun scholen, die we terugzien in het voorstel voor de landelijke norm. Drie vragen aan directeur-bestuur...
Wat mogen we van de lokale overheid verwachten op de weg naar inclusief onderwijs? Linda den Bol, beleids- ontwikkelaar onderwijs in de gemeente Helmond, vertelt over de rol van de gemeente in het bevorderen van inclusief onderwijs en de uitdagingen die daarbij komen kijken.
Wanneer je goed weet wie je zelf bent, kan je ook openstaan voor de identiteit van de ander. Als je met elkaar kunt praten en naar elkaar kunt luisteren over hoe het is om jou te zijn, of juist de ander, ontstaat er vertrouwen. En vanuit vertrouwen groeit het samen doen: participatie. Op een mani...
Het verwijderen van een leerling van school is een ingrijpende en vaak ook lastige kwestie. Los van de impact die zo’n beslissing heeft, dient een school zich ook aan bepaalde regels te houden. Zo dient het bevoegd gezag, alvorens tot verwijdering over te gaan, eerst de betrokken leerkracht te ho...
Samenwerkingsverband Driegang (SWV Driegang) is al jaren een inspiratieregio voor inclusief onderwijs. Het afgelopen schooljaar zijn we gestart met vijf professionele leergemeenschappen. In deze PLG’s onderzoeken we hoe we vanuit een inclusieve en collectieve werkwijze kunnen omgaan met diversite...
We liepen de drempel over en keken hoopvol naar Babs. Was het gelukt? Staan we hier ergens voor, of zijn we voor niets gekomen? Aan de lach op haar gezicht zagen we het al: het was gelukt. Alle 18 dozen, 900 exemplaren van Werken aan inclusie, waren net op tijd door de koerier binnengebracht. Yes.
Een dag bewust kijken en luisteren naar iets wat vanzelfsprekend lijkt kan je als professional in het onderwijs echt helpen. Ik besloot deze keer een dag lang de focus te leggen op ‘expertise delen’. Van gesprekken over hoorrecht van leerlingen tot een instructiefilmpje over het vervangen van een...
Schoolverzuim staat hoog op de agenda van scholen, gemeenten en jeugdhulp. Met het wetsvoorstel Terugdringen schoolverzuim wil de overheid een verschuiving van reactief naar preventief handelen. Niet alleen het registreren van afwezigheid staat centraal, maar vooral het tijdig signaleren van risi...
Inclusief onderwijs vraagt om toekomstige leraren die anders leren kijken, denken en handelen. Aan de pabo van Hogeschool Rotterdam worden studenten in de minor Zicht op Passend en Speciaal Onderwijs uitgedaagd om hun referentiekader te onderzoeken, hun handelingsverlegenheid onder ogen te zien e...
Wat betekent vakmanschap in deze tijd? In dit interview spreken drie jonge professionals vanuit hun ervaringen in opleiding en praktijk. Anne, Jill en Isabel bevinden zich in verschillende fasen van hun opleidingen in onderwijs (po en vo) en social work. Ze delen een gemeenschappelijke zoektocht:...
De ervaringsdeskundigheid van ouders is waardevol bij het bieden van passende begeleiding. Maar goede samenwerking is vaak ook lastig. Want onderwijsprofessionals voelen zich verantwoordelijk om te handelen vanuit hun expertrol. Hoe maak je vanaf daar de stap naar co-creatie, om samen met ouders ...
Vroeg ingrijpen en samenwerken: het zijn kernwoorden voor een succesvolle aanpak van lees- en spellingproblemen. De methodiek Preventieve Dyslexiezorg pakt lees- en spellingproblemen vroegtijdig aan en voorkomt onnodige doorverwijzingen naar vergoede zorg. Onderzoeker Alice Visschedijk vertelt ov...
Hoe worden studenten opgeleid om actief bij te dragen aan inclusief onderwijs? Deze vraag bracht me bij de Marnix Academie. Ik sprak hier een groep eerstejaars studenten die de master Passend Meesterschap volgen. De studenten presenteerden die dag eigen praktijkonderzoek binnen hun school. Wat be...
We zijn vaak geneigd om te denken dat iets niet kan. Toen ik nog in het gespecialiseerde cluster 4-onderwijs werkte, kwam ik die overtuiging regelmatig tegen. Ook bij mezelf.
Op een bleke maandagmorgen rijd ik de parkeerplaats van een bedrijventerrein langs de snelweg bij Duiven op. Daar zit Volta Energy, een bedrijf dat succesvol leerwerkplekken biedt aan zogenoemde (dreigende) thuiszitters. Ik ben verbaasd. Hoe dan? Op zo’n ongezellige plek? Hoe lukt ze dat? Wat is ...
