Meest gelezen
Vorige nummers
2026
Werken aan inclusie 2026 04
Werken aan inclusie 2026 03
Werken aan inclusie 2026 02
Werken aan inclusie 2026 01
2025
Werken aan inclusie 2026 03
Werken aan inclusie 2026 02
Werken aan inclusie 2026 01
Werken aan inclusie 2025 05
Werken aan inclusie 2025 04
Werken aan inclusie 2025 03
Werken aan inclusie 2025 02
Werken aan inclusie 2025 01
2024
2023
2022
MeerMinder
Werken aan inclusie 2025 04
Werken aan inclusie 2025 03
Werken aan inclusie 2025 02
Werken aan inclusie 2025 01
werkenaaninclusie - 2022 / nr 5
Samen praten en vooral samen doen
Hoe kunnen professionals in onderwijs en jeugdhulpverlening samenwerken aan groepsgerichte, preventieve interventies die het sociaal-emotioneel leren van alle leerlingen bevorderen? Dat was de hoofdvraag van een studie die Fontys samen met een groot aantal partijen uitvoerde in po, vo, mbo en (v)...
Mariette Haasen
6 december 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 5
Meer ruimte voor onderwijszorgarrangementen
Het ministerie van OCW start in 2023 een experimenteerregeling waardoor er meer mogelijkheden ontstaan om kinderen met een complexe ondersteuningsvraag een passend onderwijszorgarangement (OZA) aan te bieden. Dat is nodig om de (onderwijs)ontwikkeling van kinderen zo optimaal mogelijk te onderste...
Vincent Fafieanie
6 december 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 5
Buiten de lijntjes kleuren
De leidinggevenden en beleidsmedewerkers van alle samenwerkingsverbanden po en vo hadden op 3 en 4 november hun jaarlijkse bijeenkomst om o.a. door het ministerie van OCW bijgepraat te worden op komende ontwikkelingen en om met elkaar informatie te delen en ideeën op te doen. Dit jaar was het the...
Jack Biskop
6 december 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 5
Jeugdmaatschappelijk werk op school: een must
Facilitering en volume van ‘Maatschappelijk Werk op School’ is in veel gemeenten afgebouwd. Onbegrijpelijk. Daarmee is laagdrempelige eerste lijn hulp en advies voor kinderen en gezinnen via de basisschool of in het voortgezet onderwijs niet meer of minder beschikbaar, terwijl er flinke wachtlijs...
Hugo van der Wal
6 december 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 4
Passend Onderwijs avant la lettre
Toen ik in de eerste klas van de lagere school zat, tegenwoordig groep 3, lag ik meer in het ziekenhuis dan dat ik op school was. Als vierjarige werd een aangeboren hartafwijking geconstateerd die echt verholpen moest gaan worden. Mijn geluk was dat ik bij juffrouw Engel in de klas zat. Op basis ...
Klaas Koelewijn
29 september 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 4
Overgang van PO naar VO
De afgelopen twee schooljaren waren bepaald onrustig. Periodes van schoolsluitingen vanwege COVID-19 en online onderwijs werden gevolgd door veel ziekte onder leerkrachten, vervangers en zelfs soms helemaal geen leerkracht voor de klas. Dat leverde uiteraard zorgen op voor alle leerlingen. De min...
Hilbert de Vries
29 september 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 4
Omdat het leven niet gestandaardiseerd is
In Almere staat het Oostvaarders College (OVC), voor havo en vwo. De school wil een inclusieve school zijn en richt zich daarbij vooral op kinderen met een stoornis binnen het autistisch spectrum of een aanverwante ondersteuningsbehoefte. In de structuurklas leren ze in de eerste twee leerjaren s...
Olga Koppenhagen
29 september 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 4
Diversiteit als de nieuwe norm... (hoe dan)?
Iedereen moet zich in Nederland welkom, gehoord en vertegenwoordigd voelen, ongeacht sekse, geloof, ras, leeftijd, lichamelijke conditie of culturele achtergrond. Deze ambitie waardeert diversiteit en streeft naar inclusie. Dat is niet gemakkelijk. Want hoe bied je ruimte voor verschillen met gen...
Jos Gerards
29 september 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
Netwerk LPO: Plannen, plannen, plannen en hulptroepen
Column van het Netwerk LPO en Sectorraad Samenwerkingsverbanden VO (de vereniging van leidinggevenden in passend onderwijs), belangenbehartigers van de
samenwerkingsverbanden en passend onderwijs in het algemeen.
Op 12 mei stuurde minister Dennis Wiersma een brief naar de Tweede Kamer over e...
Jack Biskop
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
Uitspraken Onderwijsgeschillen
Bij Onderwijsgeschillen zijn de afgelopen tijd weer de nodige zaken behandeld die interessant zijn voor het passend onderwijs. Enkele gegrond verklaarde uitspraken over uiteenlopende onderwerpen worden nader uitgelicht.
Anne Dekkers
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
SWV Unita
Samenwerkingsverband in the picture
SWV Unita bevindt zich in de regio Gooi en Vechtstreek. Onder dit samenwerkingsverband vallen alle scholen voor basisonderwijs, speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs cluster 3 en 4 uit de gemeenten Blaricum, Eemnes, Gooise Meren, Hilversum, Huizen, L...
Johan Vroegindeweij
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
Triade: leidend in communicatie, basis voor organiseren
Ouders en scholen besluiten samen wat de passende plek is
Onder het samenwerkingsverband passend onderwijs Zuid-Kennemerland primair onderwijs (SWV PO-ZK) vallen circa 90 scholen voor primair onderwijs. Het heeft een eigen kijk op ouderbetrokkenheid op de aangesloten scholen. Daarover spreken ...
Maroes Albers, Petra den Boer, Olga Koppenhagen, Henriëtte Lemmen
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
ÉigenWijsheid vertegenwoordigt thuiszittende jongeren
In Nederland gaan duizenden kinderen en jongeren niet naar school. In plaats daarvan zitten ze thuis. In de zoektocht naar oplossingen voor dit grote probleem wordt er vaak over in plaats van met deze jongeren gepraat. Terwijl juist deze groep bij uitstek weet waar het huidige onderwijssysteem te...
Marieke Boon-Mens
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 3
Alle leerlingen digitaal geletterd!
Begin volgend schooljaar wordt een start gemaakt met de ontwikkeling van kerndoelen voor digitale geletterdheid , zo meldde onderwijsminister Dennis Wiersma in april. Dat betekent dat dit nieuwe leergebied een verplicht onderdeel van het curriculum wordt en scholen ermee aan de slag moeten. Wat i...
Remco Pijpers, Jos Spronk
22 juni 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 2
Praktijkvoorbeeld - Onderwijs-zorgboerderij Oostwijk
In het landelijke gebied van de Noord-Hollandse Schermerpolder ligt boerderij Oostwijk. Ans van der Veen en Sjaak Koning houden er Texelse schapen, paarden en pony’s. Maar Ans geeft ook les aan kinderen die zijn uitgevallen in het basisonderwijs. Dat doen ze in nauwe samenwerking met Stichting La...
Ans van der Veen
12 april 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 1
Ik hoor, ik hoor wat jij niet hoort...
De stem van de leerling is belangrijk. Maar hoe geef je dat vorm? Een nieuwsgierige basishouding van leerkrachten is belangrijk om leerlingen (nog) beter te leren begrijpen. En een van de “ingangen” om kinderen werkelijk te horen en te begrijpen zijn de ouders. Dit artikel belicht hoe je leerling...
Peter de Vries
17 februari 2022
werkenaaninclusie - 2022 / nr 1
Bouwen aan ouder- en jeugdsteunpunten
Leidraad en vliegende brigade bieden houvast
Bij elk samenwerkingsverband moet een ouder- en jeugdsteunpunt worden ingericht. Om die ontwikkeling te ondersteunen heeft het ministerie een leidraad ‘Samen bouwen aan ouder- en jeugdsteunpunten’ opgesteld en een vliegende brigade aangesteld. De le...
Mark Weghorst
17 februari 2022
werkenaaninclusie - 2021 / nr 5
20 principes uit de psychologie
Onderwijs aan hoogbegaafde leerlingen
Binnen het onderwijsveld is er geen overeenstemming over de definitie van begaafdheid, talent en creativiteit en ook niet over het meten daarvan. Toch zijn er wel een aantal principes vast te stellen, waarvan de uitwerking handvatten geeft om deze leerling...
6 december 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 5
Robotje Felix helpt kinderen bij praten over emoties
Hoe gaat het met je? Een vraag die niet voor iedereen makkelijk te beantwoorden is, vooral niet als je bijvoorbeeld autisme hebt. Het robotje Felix kan daarbij helpen. En het werkt, zo blijkt uit ervaringen met Felix in het (speciaal) onderwijs.
6 december 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 5
'Samen grenzen verleggen'
Inclusief onderwijs in kindcentrum De Marel
Twee scholen voor specialistisch onderwijs, SBO De Tweern en ZML De Deltaschool, kinderopvang Kibeo en zorgspecialisten Gors en Juvent werken samen aan een zo breed mogelijk aanbod voor kinderen met specifieke ontwikkelingsbehoeften. Sinds 2016 zijn ...
Olga Koppenhagen
6 december 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 4
Wat mag het kosten?
Nieuwe bekostigingssystematiek voor funderend onderwijs
De bekostiging van scholen wordt bepaald door een complexe berekening met veel factoren. Sommige van die factoren zijn logisch en volgen de kostenstructuur van de school, andere zijn ad hoc ontstaan of het gevolg van situaties die inmidde...
Jos Gerards, Theo van Rijzewijk
14 oktober 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 4
Onderwijs omdenken
‘Leerling is niet de baas, maar wel de regisseur’
Dat het jaarklassensysteem vaak knelt, zeker in het kader van passend onderwijs, is al een tijd duidelijk. Basisschool Wittering in Rosmalen is een van de zeventig Slim Fit-scholen in Nederland. Daar doen ze aan omdenken: met regisseurs, drie u...
Olga Koppenhagen, Marianne Rongen
14 oktober 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 4
Netwerk LPO: 'Kom Bert, we gaan samenwerken'
Column van het Netwerk LPO en Sectorraad Samenwerkingsverbanden VO (de vereniging van leidinggevenden in passend onderwijs), belangenbehartigers van de samenwerkingsverbanden en passend onderwijs in het algemeen.
Jack Biskop
14 oktober 2021
werkenaaninclusie - 2021 / nr 4
Autisme en prikkelverwerking
Passend onderwijs is voor alle leerlingen, dus ook voor leerlingen met een autismespectrumstoornis (hierna: ASS). Dit zijn vaak bijzondere en getalenteerde, maar soms ook zeer kwetsbare kinderen. Hoe kunnen samenwerkingsverbanden en scholen omgaan met de onderwijsbehoeften die deze kinderen hebben?
Monique Schoenmakers
14 oktober 2021
